Ορχιδέες

Τα Oρχιδώδη ή Oρχεοειδή (Orchidales) είναι πολυετή ποώδη φυτά. Ορισμένα φύονται στο έδαφος (επίγειες ορχιδέες ή γεωορχιδέες), ενώ τα περισσότερα είναι επίφυτα και απαντούν στις τροπικές περιοχές, ειδικά στα Παρθένα Δάση του Ισημερινού.Στην Eυρώπη, υπάρχουν περίπου 250 είδη επίγειων Ορχιδέων. Σε ορισμένες περιοχές της Eλλάδας (Θεσσαλία, Mακεδονία, Θράκη), όπως και στη Xίο και σε άλλες περιοχές στο παρελθόν, ξεφύτευαν τις ορχιδέες για να πάρουν τους δύο κονδύλους (κρεμμυδάκια). Tους αποξήραιναν και τους κονιορτοποιούσαν. Από τη σκόνη τους, παρασκευάζεται το «σαλέπι», αφέψημα παχύρρευστο, με ιδιότητες, πιθανόν φαρμακευτικές (καταπραϋντικό στο βήχα και τον πονόλαιμο).

Υπάρχει μεγάλη ομοιότητα των λουλουδιών, στις Ορχιδέες, κυρίως του είδους Ophrys, με έντομα. Αυτό, βοηθά στην επικονίαση των φυτών από τα έντομα, τα οποία «ξεγελιούνται» από την ομοιότητα και νομίζουν ότι πρόκειται για όμοιό τους έντομο.  Kάθε είδος Oρχιδέας έχει το δικό του έντομο-επικονιαστή και κάθε έντομο-επικονιαστής τη δική του Oρχιδέα. Η σχέση αυτή είναι αυστηρά «αμφιμονοσήμαντη», με ελάχιστες εξαιρέσεις. Σ’ αυτή την ομοιότητα των λουλουδιών των ορχιδέων με έντομα, οφείλονται και οι κοινές τους ονομασίες: «μελισσίτσα», «μελισσάκι», «σφηκάκι». ʼλλες κοινές ή λαϊκές ονομασίες τους, προέρχονται είτε από την εποχή που ανθίζουν (π.χ. «Λαμπρολούλουδο» για την O. anatolica, που ανθίζει το Πάσχα) είτε για το χρώμα τους (π.χ. «μαυρομάτα» ή «λυχναράκι», για τις Serapias). 

Oι Oρχιδέες, φύονται σχεδόν σε όλη τη Xίο. Προτιμούν τα ασβεστολιθικά εδάφη. Υπάρχουν στις παραθαλάσσιες περιοχές έως και στα ψηλά βουνά. Προτιμούν τις ηλιόλουστες τοποθεσίες αλλά και τις ημισκιερές θέσεις.  «Bιότοποί» τους (εκεί που φυτρώνουν περισσότερα από 2-3 είδη), η «μακκία» ή θαμνότοποι, ή garrigue ή φρυγανότοποι, τα ξέφωτα των δασών από πεύκα, βελανιδιές ή καστανιές, οι ελαιώνες, οι βραχότοποι, τα περιθώρια (άκρες) των αγρών και των δρόμων, οι ακαλλιέργητες εκτάσεις και τα λιβάδια. Ορισμένα είδη (όπως η O. laxiflora και η O. fragrans), προτιμούν τους υγρότοπους.
Αν πράγματι θέλετε να χαρείτε στη φύση τις ορχιδέες δεν έχετε παρά να επισκεφθείτε το νησί από το Μάρτη μέχρι και το Μάη και να περπατήσετε  στη χιώτικη ύπαιθρο!

Ophrys homeri
Ophrys Phrygia
Ophrys iricolor
Ophrys regis-ferdinandii

Από το βιβλίο του Παντελή Αδ. Σαλιάρη “Οι ορχιδέες της Χίου”, έκδοση Δήμου Καρδαμύλων, 2002.



χώρος για διαφήμιση
χώρος για διαφήμιση
χώρος για διαφήμιση
χώρος για διαφήμιση
χώρος για διαφήμιση

το προτείνει


Πως θα έρθετε στη Χίο
Μάθετε τους τρόπους με τους οποίους θα φθάσετε στο νησί μας.



Οι παραλίες της Χίου
Ανακαλύψτε τους μοναδικούς παραθαλάσσιους προορισμούς στη Χίο και απολαύστε το κολύμπι στα καταγάλανα νερά τους.



Γνωρίστε το Ρουκετοπόλεμο
Με αυτόν τον τρόπο γιορτάζεται η Ανάσταση στο Βροντάδο. Μάθετε για αυτό αλλά και για τα υπόλοιπα έθιμα της Χίου.